اصول بودجه / دکتر بیگدلی

برنامه                       Plan          Programme

طرحی است برای یک آینده مطلوب

مدیریت هنر        برنامه ریزی

(ارتباط منطقی     هماهنگی و                                     بازخورد  feed back      

  و معقول)        کنترل بهینه عوامل تولید می باشد

تطبیق بین هست ها و باید ها هنر مدیریت می باشد   چون فرق است بین   شنیدن    Hear    و گوش دادن   Listen

                                                                                      دیدن        see    و  توجه کردن    Look

عوامل تولید در مدیریت به  4M  به شرح ذیل می باشد : 

  1. Man-Power        

 2. Money                                                                                                                                              

3. Materials                                                                                                                                   

4. Machine                                                                                                                                 

اصول بودجه  جلسه 2  17/07/92

تا پایان ترم 6 نمره برای گزارشی در ارتباط با تعادل بین هزینه و درآمد را بیاوریم از یک سازمان خاص و یا یک مقاله تحقیق در زمینه بودجه   یا مقاله توصیفی تهیه کنیم برای گزارش و یا کیس استادی  و یک هفته مانده به امتحان به ایمیل استاد ارسال کنیم    mtbigdeli@yahoo.com     

  درآمد = هزینه    Revenues = costs                           

در بودجه 16 اصل مسلم وجود دارد که اصل تعادل اصل کلیدی بودجه ریزی در دنیا می باشد .

هر گاه بخواهیم بودجه سازمانی را بررسی کنیم برای این وضعیت سه حالت ممکن است وجود داشته باشد ؛

1.      حالت اول تعادل بودجه است یعنی در ان حالت  هزینه (100) = درآمد (100)

2.      حالت فزونی هزینه به درآمد   هزینه ( 120)  = درآمد  100 + 20 کسر بودجه که از سایر منابع تامین می شود مانند استقراض  در این حالت بودجه  Budget Deficit   گفته می شود

3.      فزونی درآمد بر هزینه    اضافی بودجه سرریز بودجه     Budget surplus  20 + 100 هزینه = درآمد (120)

در موارد مطالعه کیس استادی مراحل بودجه ریزی شامل چهار مرحله می باشد ؛ 1. تهیه و تنظیم بودجه 2. تصویب بودجه 3. اجرای بودجه  و 4. نظارت بر اجرای بودجه

برای این مطالعه باید ادبیات موضوع بررسی شود علت انتخاب موضوع موارد مورد استفاده نتیجه گیری و پیشنهادات را ارائه نماییم.به عنوان مثال:   بودجه ریزی عملیاتی در وزارت بهداشت و درمان ( پایان نامه دانشکده )  و یا نقش توریسم در بالا بردن درآمد کل کشور  و ....

بودجه حدود 122 سال پیش در فرانسه بکار گرفته شده است .

ماده 1. قانون محاسبات عمومی یک تعریف کلان بدون در نظر گرفتن نوع سازمان :  بودجه برنامه مالی (دولت) است که برای یک سال تهیه شده و حاوی پیش بینی درآمدها و سایر دریافت ها و پیش بینی هزینه ها و سایر پرداختها برای رسیدن به اهداف دولت است  تنظیم می شود.

بودجه از عوامل مختلف تامین می شود ؛ از کجا آوردیم و می خواهیم کجا خرج کنیم . کلید رد بودجه برنامه است . اولین عامل برنامه است بودجه تعبیر مالی برنامه است بودجه بیان مقداری برنامه است برنامه محقق نمی شود مگر اینکه روی آن برنامه یک بودجه گذاشته شود .برنامه کلیتی کیفی است و بودجه کلیتی کمی است .

دولت یا State  یک قسمتی از حکومت یا قدرت مرکزی  Government  می باشد .

 ما باید سعی کنیم مسئولیت پذیر باشیم و عواقب کار خود را بعهده بگیریم   Responsibility  

 کمک به اقشار آسیب پذیر جامعه برای افزایش قدرت خرید   to Subside

اصول بودجه 01/08/92 

برنامه چون مربوط به آینده است با پیش بینی توام است .

اصول متعددی در بودجه وجود دارد از جمله اصل وحدت بودجه  Budgect unity    

اصل وحدت بودجه یعنی یک صندوق برای بودجه کل که حاصل درآمدهای کشور به صورت ناخاالص وارد آن می شود و هر دستگاه یا سازمانی ملزم است کل درآمدهای خود را به آن واریز نماید .اصل 53 قانون اساسی نیز مربوط به همین قضیه می باشد .

اصل دیگر بودجه که خیلی هم مهم می باشد اصل تعادل است .

 در اصل تعادل حتما باید بین در آمد و هزینه تعادل برقرار بشود    درآمد = هزینه

در اصل تعادل دو نظریه وجود دارد  که عبارتند از 1. نظریه کلاسیک ها  و 2 . نظریه نیوکلاسیک ها

کلاسیک ها که لیدر و رهبر آنها آدام اسمیت کتابی نوشت با عنوان « ثروت ملل » در 1937  معتقدند که « دولت ها مثل ژاندارم باید عمل کنند فقط حافظ مرزهای داخل کشور باشند به امور بین الملل کاری نداشته باشند و به اندازه ای که دارند هزینه کنند   در این سبک درآمد مهم است و باید طرف هزینه را بر اسا آن تنظیم نمود   : هزینه  =  درآمد   

ولی عملا زیاد دوام نیاورد و کلاسیک ها خوب عمل نکردند و برای جنگ جنگ جهانی دوم این روند تغییر کرد .

نظریه نیوکلاسیک ها تحت نظر جان کیز لیدر نظریه نیو کلاسیک کتابی به نام «تئوری اشتغال ، پول و بهره » در 1948 نوشتند نقطه اتکا آنها بر استفاده از حاکمیت  Governance   بود برای تغیر در روند تعادل بودجه .

قابل قبول  یا مشروعیت  Eligibility  

نظامی می تواند از حاکمیت برخوردار باشد که از مقبولیت و مشروعیت برخوردار باشد  در این نظریه برای حاکمیت  هزینه ها هستند که باید تامین شوند و برخی از این هزینه ها  ممکن است لازم باشد که بیش تر از درآمد ها باشد لذا در این نظریه هزینه مهم است که باید تامین شود .

  سایر منابع تامین اعتبار (20)  + درآمد (100) = هزینه  (120)

پس آن مقدار تامین اعتبار از سایر منابع به کسر بودجه نامیده می شود   Budgect deficit   

مهم این است که کسر بودجه را برای چه می خواهیم .

در واقع آقای کنز همه نوع کسر بودجه را تایید نمی کند . دور نوع کسر بودجه را تعریف می کند : 1. کسر بودجه منطقی 2. کسر بودجه غیر منطقی

چگونه می توان یک کسر بودجه را منطقی دانست  سه حالت را توضیح دهید :

1.      مبارزه با عوارض اقتصادی ( تورم + اشتغال ناقص + بحران + رکود )

2.      برای تغییر یا اصلاح ساختار اقتصادی  ( صنعت + کشاورزی + خدمات )

3.      پرداخت ها بابت هزینه های سرمایه ای ( طرح های عمرانی )

عوامل تولید : نیروی انسانی ، سرمایه ، ماشی آلات ، و مواد اولیه   در این عوامل چه طرف عرضه یا طرف تقاضازیاد باشد تورم ایجاد می شود و از حالت نرمال خارج می گردد .

جایی که عرضه و تضا با هم متناسب می شود بازار است .

آقای کنز دور راه هم برای شناخت کسر بودجه غیر منطقی معرفی می کند :

1.      پرداخت بابت هزینه های جاری (روزمره + یک ساله و هزینه های مصرفی )

2.      پرداخت بابت سوء مدیریت و یا جابه جایی مدیریت عدم استفاده بجا از امکانات مدیریت

راههای تامین مالی کسر بودجه بر اساس اولویت به ترتیب زیر می باشد :

1.      کاهش هزینه ها :  الف هدفمند سازی یارانه ها  ( براساس تعریف یارانه کمک دولت برای اقشار کم درآمد برای تعدیل قیمتها می باشد که باید به جای خود مصرف شود .)

ب. کوچک کردن سازمان های دولتی  تبدیل چند سازمان به یکی و یا هماهنگ کردن کسانی که کارهای موازی انجام می دهند

ج. تعدیل نیرو . واگذاری امور غیر ضروری به بخش خصوصی ( خصوصی سازی ) 

د. کنترل مواید .

2. افزایش درآمدها :

3. سایر راهها